Deze website maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.      Sluiten
 

Valentijn, Cornelis

De wonderlijke levensloop van Cornelis Valentijn


Jeannette Baas stuurde de redactie van de Kroniek van Enkhuizen dit artikel dat zij schreef over de levensloop van haar voorvader Cornelis Valentijn. Haar grootmoeder vertelde haar als kind over hun voorvader die ergens aan de kust van Afrika aan boord kwam van een VOC schip. Verscheidene nakomelingen bevestigden dit verhaal door hun exotische trekken. Dit maakte haar nieuwsgierig naar het leven van haar voorvader.

Bij toeval ontdekte zij in de VOC Archieven te Den Haag een overgekomen brief vanaf Kaap de Goede Hoop, die wel bewaard gebleven was. Daarin vond ze waar ze zo naar gezocht had, namelijk de overlevering die haar grootmoeder haar verteld had.

Hieronder vind u de verschillende hoofdstukken, geïllustreerd met mooie foto’s, tekeningen en oude documenten.

30 september 2009 om 10:08 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Voorvertoning: De Wonderlijke levensloop van Cornelis Valentijn
In het Enkhuizer geslacht Valenteijn is een eeuwenoude overlevering bewaard gebleven. Een nazaat in de vijfde generatie, mijn grootmoeder Margaretha Valenteijn (1884 -1983), vertelde mij als klein meisje het boeiende verhaal dat de stamvader van de familie Valenteijn met een schip van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) als hulp van een scheepstimmerman meegekomen was naar Nederland. Aan de kust van Afrika, waar ...
01 oktober 2009 om 09:51 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Voorvertoning: Kaap de Goede Hoop
Drie maal per jaar vertrok een VOC-vloot naar de Oost. Men zeilde voor de veiligheid in konvooi. De heenreis duurde acht à negen maanden, het verblijf op Kaap de Goed Hoop meegerekend. De terugreis nam een maand minder in beslag, dankzij de zuidoost passaat en een gunstige stroming. De honderd en vijftig koppige bemanning van dit fluitschip, het ‘Huijs de Vlotter’, in 1713 op de scheepswerf van Amsterdam gebouwd, ...
01 oktober 2009 om 10:30 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Voorvertoning: Jan Gietermaker
Het Huijs de Vlotter bleef drie weken voor anker liggen aan Kaap de Goede Hoop om verversingen in te nemen, reparaties te verrichten en de zieken in het hospitaal te verzorgen. Onder de overgekomen brieven die van de Kaap naar het vaderland verstuurd waren met de retourvloot, bevond zich er een uit 1724, gericht aan de gouverneur van de Kaap. Deze brief bevatte een verzoek van een gewezen timmerman, Jan Gietermaker.
01 oktober 2009 om 10:52 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Voorvertoning: Aankomst in het vaderland
Het Huijs de Vlotter vertrok op 2 april 1724 van de Kaap en kwam op 5 juli van dat jaar op de Rede van Texel aan. De Equipagecommissie van de VOC hield aldaar toezicht op de uitrusting van de schepen, nam de bemanning de eed af of ontsloeg hen daarvan en wachtte tevens de retourvloot op. Onder de bewindhebbers van de VOC bevond zich de burgemeester van Enkhuizen, Frederik Lakeman. Ondanks de hulp van Cupido van Bougis ...
01 oktober 2009 om 11:01 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Mogelijk is de naam Valentijn afkomstig van een scheepskist die zich aan boord van het Huijs de Vlotter bevond. Bekend is dat er op de heenreis een Duitse soldaat aan boord was. Op Kaap de Goede Hoop is hij echter ziek van boord gegaan, naar het hospitaal vervoerd en aldaar overleden. Toen Cupido op de terugreis plotseling mee zou varen, heeft hij mogelijk de scheepskist van deze soldaat in gebruik mogen nemen. &n...
01 oktober 2009 om 11:04 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Voorvertoning: Huwelijk
Op 24 april 1729 trad Cornelis in het huwelijk met Trijntje Jacobs, een nicht van voornoemde schipper Claas Slijper. Dit is een reden te meer om aan te nemen dat Cupido en Cornelis één en dezelfde persoon zijn. Er werden twee kinderen geboren, Klaas en Evertje. Klaas stierf zeer jong, Evertje zou nog de leeftijd van dertig jaar bereiken.
01 oktober 2009 om 11:08 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Voorvertoning: Vermogend sjouwer
Na de dood van Lakeman werkte Cornelis als sjouwer in de pakhuizen van de VOC om in zijn onderhoud te kunnen voorzien. Hij hield zich bezig met het laden en lossen van schepen die uit de Oost kwamen. Het sorteren en nakijken van de scheepslading behoorde tevens tot zijn taak. Hij heeft daartoe een ‘Sjouwerseed’ moeten afleggen, die inhield dat sjouwers controleerden of de scheepslading wel overeen kwam met de opgeg...
01 oktober 2009 om 11:09 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Cornelis Valentijn heeft diverse percelen in Enkhuizen gekocht en weer verkocht. Onder andere in de Breedstraat, waar hij toen hij in 1730 kort na het overlijden van Lakeman een legaat ontving, zijn eerste huis kocht voor een bedrag van 235 gulden. In 1731 kocht hij aan het Hoenderpad nog een tuin voor 130 gulden. Later zou hij op dit perceel een tuinhuis bouwen. Deze tuinen waren in die periode in gebruik als moestuin...
01 oktober 2009 om 11:09 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Voorvertoning: Erfenis
In 1749 overleed schipper Claas Slijper kinderloos. Hij liet een erfenis na van 28.000 gulden. Deze aanzienlijke erfenis moest worden verdeeld onder zijn familieleden. Nicht Trijntje Valentijn-Jacobs erft dan een bedrag van 2850 gulden. In 1762 overleed trijntje Jacobs zelf. Het jaar daarop hertrouwt Cornelis Valentijn met de 19-jarige Pietertje de Vries. Cornelis moet dan zelf circa zestig jaar geweest zijn.
01 oktober 2009 om 11:10 door Spiegel Historiael, 1993 / Jeannette Baas

Van zoon Jan stamt de familie Valenteijn af. Zijn moeder, Pietertje de Vries, moet hem het familieverhaal, dat daarna generaties lang doorgegeven is, hebben verteld. De oorspronkelijke plaats van herkomst, Celebes, verklaart waarom sommige nazaten nog steeds Indische trekken vertonen en bijnamen hadden als ‘Zwarte Willem’. De geschiedenis is een gesloten cirkel geworden, waarin de eeuwenoude overlevering en de feit...
Volg ons via RSS
Volg ons op Twitter
Volg ons op Facebook
Volg ons op Youtube